NUKU’ALOFA: Ko e taha ‘o e ngaahi ‘api ‘oku lele ai e Hala Fakakavakava ‘i ‘Umusi´ ko e konga ‘api ‘uta ‘osi lesisita ‘o e tangata’eiki ko Selevasio Fauola´. Kuo malōlō e tangata’eiki ko eni´ kā ‘i he ‘ene kei mo’ui´ na’a ne momoi atu e ‘eka ‘e 1, luti ‘e 1, pole 31 ki hono foha fika 2´ ko Roy Salakielu Fauolo. ‘Oku toe mei ai e ‘eka ‘e 5 pea ‘i he lolotonga ni ‘oku fakauitou ‘i ai ‘a e hoa ‘o Selevasio Fauola´. Ko e Minisita Fonua ‘i he ‘aho ko ia ko Lord Tuita pea ko ‘ene tohi ‘i he ‘aho 7 Sepitema 2006 na’e pehe:
‘Aho 7 Sepitema 2006
EIKI MINISTA
RE: KOLE KE MOMOI KELEKELE
‘Oku ou faka’apa’apa mo kole atu heni keke anga’ofa mu’a mo e hou’eiki kapineti ‘o tali ke tofi’i ange a e 1a 1r 31p mei hoku ‘api tukuhau ‘oku tuu i ma’ufanga ma’a hoko foha fika 2 ko Roy Salakielu Fauola.
Ko hoku ‘api tukuhau ‘oku konga 2, ‘a ia ko e 1a ir 31p, ‘a ia ko e 5a or 36p ‘oku tu’u ai e Blue Pacific pea ko e konga hono 2 ko e 1a ir 31p ‘oku lele fakaloloa pe he tafaki ‘o e api oku tu’u ai ‘a e Blue Pacific mei hala ki tahi, ‘a ia ko e konga ia ‘oku ou momoi ma’a hoko foha fika 2.
Kataki fakatokanga’i ange ‘oku ou fu’u fiema’u ke tofii fakaloloa mei he hala ‘o hifo ki tahi ‘a e konga ‘oku momoi.
‘Oku ou ‘oatu fakataha mo ‘eku tohi ni ‘a e fakaha loto mo e poupou mei hoku foha ‘ea Major Tu’ifaletahi Fauola ki he momoi ‘oku fai heni.
Faka’apa’apa atu
Selevasio Fauolo
Ma’u’api
Na’e witness ki he tohi momoi ko eni ‘a hono hoa ko Mesia Fauola. Na’e fakamo’oni ki ai e Minisita Fonua, Lord Tuita, ‘oku ne tali ‘a e momoi ko eni´. ‘I he ‘aho 10 Sanuali 2007, na’e tali ai ‘e he Kapineti´ ke tala’api ki ai ‘a Roy Salakielu Fauola ‘i he Tu’utu’uni Kapineti Fika 49. Kā ko e talu mei he 2007 ki ‘Akosi 2026 mo e te’eki fakamo’oni hingoa ki ai ‘a e nopele ma’u tofi’a, Lord Fakafanua. Fakatatau ki he fakamatala ‘a e foha, Roy Fauola pea mo e Uitou, ko e ta’u kotoa ‘oku folau mai ai ki Tonga ni, ‘oku fakahoko e feinga kia Lord Fakafanua ke fakamo’oni ‘i he Tohi Tala ‘Api. Na’e a’u mai ki he taimi ne tala ai ‘e ngaahi e Hala Fakakavakava pea ‘e lele ia mei Folaha ki ‘Umusi pea mahino mai ai ‘e fiema’u e ‘api ‘eka ‘e 5 ke hu mai ai e Hala Fakakavakava´. Na’e fakahoko heni e femahino’aki ‘i he ta’u kuo ‘osi´, mo e Pule’anga kuo ‘osi´, Pule’anga ‘o ‘Aisake Eke´, ‘e fou mai e Hala Fakakavakava ‘i he konga ‘api ‘oku fakauitou ai ‘a Mesia´. Fakatatau mo e Tenancy Agreement, na’e ‘osi fakamo’oni ki ai e foha lahi ‘o Selevasio Fauolo, Major Tauifaletahi Fauolo pea mo e CEO ‘o e Potungaue Fonua, ke fou mai e Hala Fakakavakava ‘i he ‘eka ‘e 5´.
“Na’e toe fakahoko heni e feinga kia Lord Fakafanua ke fakamo’oni mo ‘ene loi mai pe”, ko e fakamatala ia ‘a e Uitou. Na’a ne pehe ko e talu mei he malōlō hono hoa´ mo e toe faingata’a ange ‘a e feinga kia Lord Fakafanua´.
‘I he ta’u kuo ‘osi, na’e a’u ki ha tu’unga na’e ‘alu e Uitou ki he sekelitali e Tu’i´ ‘o kole tokoni ki he Ta’ahine Kuini´ ‘o felave’i mo e feinga, ke lava ‘a Lord Fakafanua ‘o fakamo’oni mai he Tala ‘Api hono foha´. Na’e pehe ‘e he fa’ē ko eni na’e tali lelei ‘e he Ta’ahine Kuini´ ‘ene kole´ pea ne ‘osi fekau mai e Ta’ahine Kuini ke fakahoko. ‘I he ta’u ni, na’e toe folau mai ai e Uitou pea ko e laulau mahina eni ‘ene ‘i heni ‘i he kei feinga kia Lord Fakafanua mo e ‘ikai ke tali ke sio pe lava talanoa ki ai pea fakahoko ange ‘oku mo’ua pe ‘a Lord Fakafanua.
“Neu ‘alu ‘o fai ‘eku feinga loea pea ne a’u ki ha tu’unga kuo ‘osi fo’i ia he feinga mo feinga mo e ‘ikai pe ke lava ia. Peau pehē keu ‘alu ‘o feinga kole tokoni ki he Letio ‘a e Kakai kia Lavulavu pe ‘e lava ke ne tokoni mai”. Ko e uitou ia.
‘Oku pehe ‘e he Uitou na’a ne lele atu ki he ‘ofisi e Savea ‘i he ta’u kuo, pea talamai ‘e he tokotaha ‘i ai keu sio hifo ki he mape ‘o e konga ‘api´ kuo ‘osi liliu ia ‘e he kau tā mape e Potungaue Savea ‘i Fepueli 2026. ‘Oku hā ia ai kuo liliu e mape ‘o Fepueli 2026 mei he mape motu’a na’a ne tauhi. ‘Oku to’o ‘a e fo’i konga ‘o e ‘api ‘o fakatonu ki he liliu fo’ou ‘o e redesign fo’ou ‘o e Hala Fakakavakava ke fou mai ‘o fe’unga tonu mo e fo’i konga ‘eka ‘e 1, luti ‘e 1 mo e pole 31, ‘a e konga na’e momoi ki he foha fika 2, ‘a eni ‘oku ne toutou feinga atu ki ai kia Lord Fakafanua. Kuo liliu ‘a e halanga e Hala Fakakavakava mei he ‘eka ‘e 5 ‘oku fakauitou ai ‘a Mesia Fauolo ki he ‘eka ‘e 1, luti ‘e 1, pole 31 ‘oku tala ‘api ki ai ‘a Roy Fauolo.


“Neu ‘ohovale ‘aupito hono fakahā mai ‘e he kau ngaue ‘o e ‘ofisi fonua´, ko e Hala Fakakavakava ´ ‘oku toe liliu ia ‘e he Palemia ke fou hifo ia he fo’i ‘eka ‘e 1 na’e momoi kia Roy”
‘Oku ‘oatu heni e tatau ‘o e mape motu’a ‘o e ‘api´ pea mo e mape fo’ou ‘i hono toe taa fo’ou ‘o liliu´. ‘Oku hā ‘i he mape na’e tā fo’ou ‘a hono to’o ‘o e konga ki tahi ke lele ai e Hala Fakakavakava´. Ko e liliu eni na’e ‘ikai ha ‘ilo ki ai e Uitou mo ‘ene fanau´, ‘a ia ‘oku claim ‘e Lord Fakafanua ‘a e konga ko ia pea ko e totongi huhu’i´ ‘e totongi ia kia Lord Fakafanua.
Na’e fakahā ange ki he Uitou ‘e he ‘ofisi Savea, ko Lord Fakafanua pe na’a ne tu’utu’uni ke liliu e mape. ‘Oku ‘ikai ke toe kau atu ‘a e foha fika 2 mo e Uitou ki ha toe alea he konga ko eni´. Na’e toe kole ‘ehe Uitou e tokotaha Savea Tau’ataina ke toe fua fo’ou ‘a e ‘api´.
Ko e me’a fakamamahi ia mo fakailifia he fu’u faihala lahi mo e fepakipaki e faitu’utu’uni pe tokotaha he mafai fakaminisita ‘o ‘ikai ke toe ‘i ai ha toe le’o ia ha taha ke ongo mai. Ka kuo faihala e Palemia pea ne toe ta’efaitotonu ‘i hono to’o honau kelekele he founga kaka mo e ta’efakalao. ‘Oku ui tokoni holo ai e Uitou.




