

NUKU’ALOFA: ‘I he Fakataha ‘a e Kau CEO mo e Kau Faiongoongo´ ‘i he ‘aho 14 ‘Aokosi 2026 ‘i he St. George Building, Nuku’alofa, na’e fehu’i ai ‘e he faiongoongo ‘a e ABC News – Maryanne Kupu ‘o pehē:
“‘Oku ou ma’u ‘a e lipooti ‘oku ‘amanaki ke lava atu e Kapineti´ ‘o hū louifi ki he ‘Ene ‘Afio´ ‘i he ngaahi uike ka hoko mai´, kou ‘eke pe au ia pe ‘oku fakahoko ‘afe’ia, ko e hā e makatu’unga koia´?”
Na’e tali ki ai ‘a e Chief Secretary Le’ole’o, Sione Fifita ‘o pehe:
“Te’eki keu ma’u ki he fakaikiiki….’NAU KEI TALANOA’I PE, kā koe’uhi kou tui kapau ‘e mahino e fokotu’utu’u koia´, pau pe ke ‘oatu e fakamatala koia´”
‘I he ongoongo ‘a e Kaniva News ‘i he ‘aho 27 ‘Aokosi, na’e pehē ai na’a nau fetu’utaki ki he ‘Eiki Palemia´ ‘i he ‘aho 24 Monite ‘Aokosi 2026 ‘o ‘eke pe “…ko e mo’oni ‘a e fakamatala kuo mau ma’u ‘e fai ‘a e hū louifi ki he Tu’i, fua e fakamole´ mei he tukuhau ‘a e kakai´” pea na’e ‘ikai ke nau ma’u ha tali mei he ‘Eiki Palemia´. Taimi nounou mei hono tuku atu ‘e he Kaniva News ‘enau ongoongo ‘i he ‘aho Tu’apulelulu 26 ‘Aokosi pea nau toki ma’u ‘a e fetu’utaki mei he ‘ofisi ‘a e ‘Eiki Palemia ‘o faka’ikai’i mo pehe ‘oku ‘ikai fai ha hū louifi ia.
‘Oku ma’u ‘e he 88.1FM / Kalonikali Tonga ‘a e fetu’utaki fakalotofale ‘a e MEIDECC ‘o fekau’aki pea mo e palani ‘o e teu hū louifi. ‘I he ‘aho 10 ‘Aokosi na’e fetu’utaki ai ‘a e Tokoni Talekita ‘o e Meteorology/NTSO-ClimSA ki he CEO Le’ole’o ‘a e MEIDECC, ko e kole ngofua ke kamata ‘a e ngaahi ngaue fakapa’anga ki he ngaahi fakamole kotoa fekau’aki mo e Kole Fakamolemole ‘i he ‘Ulungaanga Fakafonua´, ‘a e Potungaue MEIDECCC ki he ‘Ene ‘Afio´ Tama Tu’i´ Tupou VI.


‘I hono liliu ki he lea Faka-Tonga ‘o e tohi´, ‘oku pehē:
Kia : Laitia Fifita (CEO Le’ole’o, MEIDECCC
Meia : Taniela Takeifanga (Tokoni Talekina ‘o e Meteorology/NTSO-ClimSA
Cc : Vatulele Tuputupu (Talekita ‘o e Cooperate Service Division, MEIDECCC
‘Aho : 10 ‘Aokosi 2026
Fekau’aki: Kole Ngofua ke kamata e fakahoko e ngaahi founga ngāue fakapa’anga ki he kotoa ‘o e ngaahi fakamole fekau’aki mo e Kole Fakamolemole ‘i he ‘Ulungaanga Fakafonua´ mo e Ngaahi Fatongia (Hu Louifi) ‘a e Potungaue MEIDECCC ki he ‘Ene ‘Afio´ Tama Tu’i´ Tupou VI.
‘Oku ou fakahoko atu ‘a e tohi ni ko e fema’u ho’o fakangofua´ ki he Tonga MET Service & Cooperate Service Division ke kamata e ngaahi founga fakahoko ngaue fakapa’anga fekau’aki mo e kotoa ‘o e ngaahi fakamole ki he Kole Fakamolemole ‘i he ‘Ulungaanga Fakafonua´ mo e Ngaahi Fatongia (Hu Louifi) ‘o e Potungaue MEIDECCC ki he ‘Ene ‘Afio – Tama Tu’i´ Tupou VI.
“Makatu’unga ‘i he ngaahi fakahinohino (directions) mei he ‘Eiki Palemia ‘o Tonga´ & Minisitā MEIDECCC ki he fakahoko ‘o e Kole Fakamolemole ‘i he ‘Ulungaanga Fakafonua (Hū Louifi) ‘a e Potungaue´ ki he ‘Ene ‘Afio´ – Tama Tu’i´ Tupou VI. Ko e taumuʻa ia ʻo e tohi fakalotofale ko eni´, ke fakaʻatā ʻa e ngaahi founga ngāue fakapaʻanga ʻoku fiemaʻu ke totongi ʻaki ʻa e ngaahi fakamole fekauʻaki mo e meʻa ni.
Ko e konga lahi ʻo e ngaahi fakamole ki he polokalama ni, ʻe fekauʻaki ia mo e ngaahi meʻa hange ko e: Kava Toho Fakatefisi, Koloa Faka-Tonga, ‘Ufi, Puaka Toho mo e Sila Pa’anga maʻa ʻEne ʻAfio´ pea mo ha ngaahi fakamole kehe pē ʻoku fiemaʻu.
Ko ho’o fakangofua´, ‘e faka’atā ai ‘a e ngaahi founga ngaue fakahoko fatongia lelei ke fakakakato ai ‘a e ngāue mo e fatongia ko eni ʻa e Potungaue ʻo e MEIDECCC.
Malo
Taniela TakeiFanga
Tokoni Talekita ‘a e Meteorology
NTSO-ClimSa
‘I he konga ‘oku ‘oatu ‘i lalo´ ‘oku siakale’i ai ‘a e “Tali” pea hā ai ‘a e fakamo’oni ‘a Soane Laitia Fifita, CEO Le’ole’o, MEIDECCC, ko e fakangofua ‘o e ngaue ki he me’a fakapa’anga ki he hu louifi.

‘Oku pehē ko e fakamole fakapa’anga ki he hū louifi na’e teu´ ko e :
TOP$30,000 – Sila Pa’anga
TOP$5,000 – Puaka Toho
TOP$9,000 – Koloa Faka-Tonga
TOP$3,000 – ‘Ufi
TOP$3,000 – Kava Toho Fakatefisi
TOP$50,000 – Fakakatoa ‘o e Fakamole Fakapa’anga
Ko e fakamole fakapa’anga eni ‘oku pehe ‘e to’o mei he pa’anga totongi tukuhau ‘a e fonua.
‘I hono fakama’opo’opo nounou e teu ‘o e hū louifi ‘a e Potungaue MEIDECC ‘oku pehe:
- 10 ‘Aokosi 2026 – Tohi Kole Fakangofua ‘a e Tokoni Talekia MET ki he Ngaahi Fakamole Fakapa’anga ki he Hū Louifi´ pea Tali ‘e he CEO Le’ole’o, MEIDECCC
- 14 ‘Aokosi 2026 – Fehu’i ‘e he Fakafofonga ‘o e ABC news pe ko e hā e ‘aho ‘oku teu ai ke fakahoko e hū louifi pea mo e makatu’unga´. Tali Fehu’i ki ai ‘a e Chief Secretary Le’ole’o ‘o pehē: “NAU KEI TALANOA’I PE”
- 24 ‘Aokosi 2026 – Fetu’utaki ‘a e Kaniva News ki he ‘Eiki Palemia pe ko e mo’oni ‘e fai ‘a e hū louifi ki he Tu’i pea ‘e fua e fakamole´ mei he tukuhau ‘a e kakai.
- 26 ‘Aokosi 2026 – Tali e ‘Ofisi ‘a e Palemia´ ki he Kaniva News, ‘o faka’ikai’i pea pehe ‘oku ‘ikai fai ha hū louifi ia.
- 27 ‘Aokosi 2026 – Ma’u ‘e he 88.1FM/Kalonikali Tonga ‘a e fakamatala ‘o pehe ‘OKU ‘IKAI TALI ‘E PALASI ‘A E HA HU LOUIFI
Neongo ‘oku te’eki tuku mai ha fakamatala tukuatu faka’ofisiale ‘a e ‘Eiki Palemia´, Lord Fakafanua, ‘a ia ‘oku ne toe hoko pē ko e Minisita ‘o e Potungaue MEIDECCC, kā ‘oku pehē ‘oku felave’i ‘a e hū louifi´ pea mo e lisi ‘o e tofi’a fakatu’i ‘i Matatoa ‘e he TPL pea mo e toe lisi ‘a e MEIDECCC, koe’uhi ‘oku ‘ikai hoifua lelei ‘a ‘Ene ‘Afio´ ki he founga na’e fakahoko ai e ngāue ko eni´.
Ko e kaveinga eni na’e fakafehu’i ‘e he faiongoongo ‘a e 88.1FM Letio ‘a e Kakai ki he ‘Eiki Palemia´ ‘i he fakataha mo e kau faiongoongo´ ‘o pehē : Ko hai ‘i he kapineti lolotonga´, na’e fakamo’oni ma’ae Lesoa ‘i he kaniseli mo e partly surrender ‘o e toe lisi ‘a e MEIDECC ‘i Matatoa´?. Ko e kaniseli ko eni´ na’e ‘ikai kau ia ‘i he fakahoko ngāue ‘o e ‘uluaki lisi ‘a e TPL, ‘i he Pule’anga ‘o e 2015, mo e toe lisi ‘a e MEIDECCC ‘i he 2016. Ko e kaniseli mo e partly surrender eni na’e fakahoko ‘e he Pule’anga Fakafanua 2026 pea na’e ‘ikai ko ‘Ene ‘Afio na’e fakamo’oni huafa ki he Lesoa´ ‘i he fakapepa ‘o e kaniseli´ mo e partly surrender, ke fakatatau ki he fakahinohino ‘a e lao´. Ko e totongi toe lisi eni na’e tali ke $1.00 ki he ta’u.
‘Oku faka’ikai’i ‘e he ‘Eiki Palemia´ ha hū louifi ki he ‘Ene ‘Afio´. Kā ‘oku ‘ikai fenapasi lelei ia pea mo e tali ‘a ‘ene Chief Secretary Le’ole’o ‘a ia na’a ne pehe ‘oku “…NAU KEI TALANOA’I PE”. Pea toe fetohi’aki fakalotofale ‘a e Potungaue tonu ‘oku Minisita ai ‘a e ‘Eiki Palemia´, Potungaue MEIDECCC, ke fakahoko ‘a e ngaue ki he Hu Louifi ‘o makatu’unga ‘i he tu’utu’uni ‘a e ‘Eiki Palemia / Minisita MEIDECCC. Pea toe ma’u mo e fakamatala falala’anga ‘oku ‘ikai tali ‘e Palasi ha Hū Louifi.
Koe’uhi kuo hā he ongoongo hotau fonua kaunga’api´ – SamoaObserver “NZ note contradicts PM claim”, ‘oku tupu ai heni e fifili pē na’e ‘ikai kau he ngāue Palani ‘Aho 100´ ha Palani Fetu’utaki Masila he ko eni kuo fakatokanga’i e fehangahangai ‘etau talanoa ‘oku fai´?

Tanaki atu ki he fifili ko eni ‘a e ngaahi fehu’i ni mei he kakai:
- Tuku kehe ange ‘a e Kapineti, ko hai ‘oku ne fale’i ‘a e ‘Eiki Palemia ‘i he faka’uto’uta ‘o e fatongia Palemia ‘o Tonga? Koe’uhi ko e taimi na’e Sea Fale Alea ai, na’e lelei e to’o fatongia ‘a Lord Fakafanua pea ‘osi mahino ‘a e tokotaha na’e fale’i ‘o faka’uto’uta lelei e fatongia ko ia.
- Na’e palani ke fakahoko ‘a e hu louifi pea kaniseli koe’uhi ko e ‘ikai tali ‘e Palasi ha hu louifi?
- ‘E toe fakatau atu ‘a e Puaka Toho $5,000 ke fakafoki mai e pa’anga tukuhau? ‘E kau mo e sila me’a’ofa he fakafoki pe ‘e faka’aonga’i aipe ia ‘i tu’a kae toki fakatokanga ‘a e ‘Atita Seniale he ta’u fo’ou?
- Ko hai ‘i he Kapineti 2026 na’e fakamo’oni ma’ae Lesoa ‘i he kaniseli mo e partly surrender ‘a e toe lisi e MEIDECCC ‘i Matatoa?




