



‘I he ‘aho 21 ‘Aokosi 2026, na’e malōlō ai ha talavou ko Kunal Chandgude fakataha mo ‘ene ongomatu’a´ ‘i he lilifa ko Kohdya Hill ‘i he kolo ko Chatrapati Sambhajinagar, ‘Initia.
Ko e fetō’aki eni ‘a e talavou ko eni´ pea mo ‘ene ongomatu’a´ fekau’aki mo ‘ene fiema’u ‘ene telefoni to’oto’o iphone, kā na’e ‘ikai fe’unga ‘a e pa’anga na’e ma’u ‘e he ongomatu’a´ ke totongi ‘aki. Na’e kole ‘ehe fa’ēe ke ‘omai ha taimi ke tānaki ai ha pa’anga ki ai, kā na’e ‘ikai fakafiemālie eni ki he foha´. Na’e ‘alu ai e foha´ ki he lilifa honau feitu’u´, Kohdya Hill, pea ne fakamanamana ai ‘oka ‘ikai totongi ‘ene telefoni´, ‘e puna ia ‘i he lilifa´. Na’e houa ‘e tolu ‘a e tangi mo e kole ‘a e fa’ēe ke fakakaukau ki he tu’unga fakapa’anga ‘oku nau lolotonga ‘i ai´, ko hono kaha’u´ pea pehē ki he uesia ‘e hoko ki honau famili´ ‘oka puna ‘o taonakita ‘i he lilifa´, kā na’e ‘ikai ongo ki ai e foha´. Na’e toe a’u atu mo e tamai´ ‘o feinga ki he foha´ ke ‘oua fakahoko ‘a ia ‘oku ne fakakaukau’i´.
‘I he iku’anga ‘o eni´, na’e puna e foha´ he lilifa´ pea ‘i he feinga ‘a e tamai´ ki ne puke’i´, na’ana iku ‘alu hifo loua ai. ‘I he vakai ki ai ‘a e fa’ēe´, na’a ne iku puna hifo ai pe pea mo ia ‘o nau malōlō kotoa ‘i he lilifa ko eni´.
‘Oku ‘omai ‘e he talanoa fakaloloma ko eni mei ‘Initia´ ha me’a mahu’inga ‘oku ‘aonga pe ke toe fakamanatu pe kia kitautolu kotoa – ‘a e mātu’a tauhi fānau pea mo e fatongia ‘o e fānau´ ki he matu’a´.
‘I he kuonga ‘oku mo’ui ai ‘a Tonga ‘i ha Patiseti Fakafonua ‘oku fe’amokaki, vāhenga ‘oku ma’ulalo hifo ‘i he hiki 9.5% e mahu’inga fakapa’anga ‘o e koloa´, femo’uekina lahi e taimi ‘i he ngāue pa’anga´, fua fatongia kehekehe ki he famili´, siasi´ mo e fonua´, ‘oku mahu’inga matu’a tauhi fānau ke ‘oua na’a tafia kitautolu ‘i he ta’au ‘o hotau kuonga´. ‘Oku mahu’inga hono lehilehi’i ‘o e fanau´ ko ha fo’i pele fakatoumata. Poto he mo’ui fakapotopoto ‘i he ngaahi ‘aho ‘o e mahu mo e koloa’ia´, kae mahulu atu e poto he mo’ui topono mo fakafeta’ia he ngaahi ‘aho ‘o e honge mo e pakupaku ‘ango’ango´. Poto he kaka mo’unga´, poto he tu’u mo’unga´, pea toe masila ange he ngaahi ‘aho ‘o e hifo he tele’a´.
Pea ki he fanau´, mahu’inga e tui tala mo e faka’apa’apa ki he matu’a´. Ko ho’o ongo matu’a ‘a e matapā ‘o ho’o mo’ui ki ke hū atu ‘o ma’u ‘a e mo’ui fuoloa ‘i he fonua´ – mo’ui fuoloa pea toe mo’ui tapuekina. ‘Oku mahu’inga ke fakatokanga’i ‘oku ‘ikai tautau ‘a e monū ki ho’o mo’ui´ ‘i ha uiki pe fu’u moli ‘i muli. ‘E toki ‘aonga mo fua ‘a e uiki´ pea mo e fakakoloa ‘o e ngāue toli´ ‘i he mu’aki talangofua mo faka’apa’apa ki he matu’a´.




