‘Oku ‘i ai ‘a e fetō’aki ‘i he ngaahi vahenga ‘i Tonga ni´ ‘o fakatatau ki he natula ‘o e ngāue ‘oku fakahoko´.
Ko e kau ngāue Security Guard pē ko e ngāue le’ohi´, ‘oku nau vahe ‘i he $2.00 / $2.50 / $3.00 / $3.50 ki he houa, ‘o ‘alu ai ki he $5.00 ki he houa ‘okapau ko ha tokotaha pule security. Kā ‘oku fakatatau ki he lau ‘a e kau ngāue le’ohi ko eni´ ‘oku ‘ikai fakafofonga’i lelei ‘e he vāhenga ko eni´ ‘a e tafa’aki fakatu’utamaki ‘o ‘enau ngāue´. ‘Oku ‘i ai ‘a e taimi ‘oku tu’u ‘enau mo’ui´ ‘i he tu’unga ‘oku ‘ikai malu, koe’uhi ‘oku nau fa’a fehangahangai mo e kakai ‘oku ō ange mo e me’a masila, me’afana ‘o fakamanamana’i ‘aki kinautolu. Lolotonga eni´, ‘oku ‘ikai ‘oange ha fa’ahinga naunau ke nau ngaue’aki ki hono malu’i ‘enau mo’ui´.
Fakafehoanaki ‘a e ngāue security´ ki he ngāue toungāue´, ‘oku fetō’aki lahi ‘a e vāhenga ko eni´. Ko e ngāue toungaue ki tokanga´ ‘oku kamata ‘a e vāhenga ‘i he $10.00 ki he houa pea ‘i ai mo e ngaahi feitu’u ‘oku $15.00 ki he houa mo e $20.00 ki he houa. ‘Oku fakahoata ‘e he vahenga ko eni ‘a e ivi ngāue pea mo e taimi ‘oku fakahoko ai ‘a e ngaue ko eni.
‘Oku ‘ohake ai heni ‘e he kakai ‘o e fonua ‘a e fehu’ia e tu’unga ‘oku ‘i ai ‘a e Employment Relation Bill ‘o e 2020 ‘a Tonga´. Na’e ‘osi fakapaasi eni ‘i he Fale Alea ‘o Tonga pea fakahū atu ki he Tama Tu’i ‘i he 2020.
‘Oku ‘i ai ‘a e fiema’u e kakai ‘o e fonua´ ke fakamo’ui ha lao ‘i he pule’anga Tonga´ ke ne pule’i lelei ‘a e vāhenga´ ‘o fakakaukau mo e natula ‘o e ngāue ‘oku fakahoko´ pea fokotu’u ha vāhenga pau ko e vāhenga si’isi’i taha (minimum wages) ‘i Tonga ni.
Ko ha lao pehē, ‘oku ‘ikai ko e vāhenga pe ‘e lelei ki ai´. ‘Oku lahi ‘a e ngaahi tafa’aki te ne lava ‘o ngaue ki ai ‘o kau ki ai mo hono malu’i ‘o e kau ngāue. Kā ‘e fakafalala kotoa eni ‘i ha hoko ‘o mo’ui ha Lao ki he ngaue ‘i Tonga ni.




