PALEMIA LOLOTONGA / PALEMIA MALŌLŌ / HALA FAKAKAVAKAVA – KO HAI ‘OKU MO’ONI FEKAU’AKI MO E ‘API ‘I ‘UMUSI?

Date:

- Advertisement -

NUKU’ALOFA 18 SEPITEMA – ‘I he fakataha ‘a e ‘Eiki Palemia´ – Lord Fakafanua, pea mo e kau faiongoongo´ ‘i he ‘aho 15 Sepitema 2026, na’a ne pehē ai: “Ko e kelekele – te’eki ke maau”.

‘I he fakataha ‘a e ‘Eiki Palemia´, pea mo e kau faiongoongo´ ‘i he ‘aho 25 ‘o Sune 2026, na’a ne pehe ai fekau’aki mo e me’a fakakelekele ‘o e langa Hala Fakakavakava´:

“…pea pehe foki e tafa’aki ko eni ki he Tokelau, ‘a ia ko e konga ia ko ee ‘I Ma’ufanga, ‘oku ai pea mo e ‘api ‘e 1 ai ‘oku toe ke fai e fakatalanoa ki ai ke fakakakato e konga ki he kelekele”.

‘I he polokalama talanoa ‘a e 88.1FM mo e Kalonikali Tonga pea mo e ‘Eiki Palemia Maloloo, Dr. ‘Aisake Valu Eke, na’a ne fakamatala ai ki he ngaahi ngaue na’e ‘osi fakakakato ‘e he Pule’anga ‘o e 2025 ki he me’a fakakelekele ‘o kau ai ‘a e konga ‘api ‘o e kau Fauolo ‘i ‘Umusi.

‘I he taimi ‘oku ‘ikai fe’ofo’ofani ai e fakamatala ‘a ha ongo Palemia ho tau fonua´, tau vakai pē ki he ngaahi ngaue kuo ‘osi fakapepa´ ‘ehe Palemia ‘o e ‘aho fē. ‘Oku ‘oatu ‘i lalo ‘a e tatau ‘o e alea felotoi ‘a e Pule’anga ‘o Tonga´ pea mo Katalaine Mo ‘i he ‘aho 5 Novema 2025, ki he to’o ‘e he Pule’anga´ ‘a e konga ‘api ‘o e Famili Fauolo´ na’e lisi ‘e Pacific Capital Industries Ltd.

‘I he Faka’eke’eke hono 2 ‘a e Letio Kele’a pea mo e ‘Eiki Palemia ‘o Tonga ‘I he ‘aho 13 ‘Aokosi 2026, na’e pehe ai ‘e he ‘Eiki Palemia:

“…na’e ‘eke ‘e he ongoua ko ia ‘ena …… ko e me’a pe eni ‘oku fakahoko mai kia au, ‘oku ‘eke ‘ehe toko 1 ‘a e $10 miliona pea ‘eke he tokotaha ‘a e $12 miliona…”

‘Oku ‘oatu ‘i lalo ‘a e Land Valuation Report ‘aho 27 Sepitema 2025 pea ‘I he peesi 3, ‘aitemi fika 4 “Valuation” ‘a e mahu’inga ko e $1.2 miliona.  

 ‘I he fakataha ‘a e ‘Eiki Palemia Lolotonga´ pea mo e kau faiongoongo´ ‘I he ‘aho 25 Sune 2026, na’a ne pehe ai na’e fakamo’oni ‘a e Pule’anga´ ‘i he aleapau ngaue´ (10 Sepitema 2025) kā na’e te’eki kakato e ngaue ki he construction design pea na’e toki subcontract ‘a e kautaha ko e Holmes ‘i Ma’asi / ‘Epeleli 2026 ke fakahoko ‘a e mape’i ‘o e hala fakakavakava´.

Na’a ne toe fakahā ‘i he ‘ene Faka’eke’eke Hono 2 ‘a e Letio Kele’a pea mo e ‘Eiki Palemia ‘o Tonga, ‘o pehē na’e fakahā kiate ia ‘e he Potungaue Fonua´  ‘oku te’eki ke nau toe tā fo’ou e mape ‘o e ‘api ‘uta ‘o e Famili Fauolo ke faka’asi hono to’o ‘a e ‘eka 1 na’e momoi´, pea ne fekau ai ke tā fo’ou he ‘oku ‘osi fakalao ia. ‘Oku ne toe fakahā pe ai ‘i he ‘ene fakamatala tonu pe ‘a’ana ‘a hono toe ‘unu ‘o e round about. 

‘Oku ‘oatu ‘i lalo ‘a e Pepa Kapineti ‘aho 11 Ma’asi 2021 ko e Lipooti e Tu’unga Fakamuimui Taha ‘oku ‘i ai ‘a e Poloseki Fakalelei’i ‘o e Uafu Nuku’alofa & Fanga’uta Lagoon Crossing. ‘Oku to’o mai ‘a e peesi ‘uluaki pe pea mo e peesi 5 ke vakai ‘a e kakai ‘o e fonua ki he ‘aitemi fika 2 ‘o e peesi 5 “Detailed Engineering Design. ‘Oku pehe ‘e he palakalafi ko eni ko e ta e mape ‘o e hala fakakavakava, kuo kakato ‘a e peseti ‘e 95. ‘Oku ha ‘i he peesi 9 mo e 10 ‘a e round about na’e ‘osi maau e palani ki ai ‘i Ma’asi 2021.

‘Oku totonu ke ‘i he faile ‘o e hala fakakavakava na’a ne to’o ki hono ‘ofisi´, ‘a e Land Valuation Report pea mo e fakamo’oni aleapau felotoi ‘a e Pule’anga´ pea mo Katalaine Mo ki he mahu’inga ko e $1.2 miliona ‘i he 2025. ‘I he ‘ene faka’eke’eke hono 2 mo e Letio Kele’a´, ko ‘Aokosi ia ‘o e 2026, ‘oku ne faka’uhinga’i ai hono le’ei mai ki he ‘eka 1 na’e momoi kia Roy Fauolo, koe’uhi ke hao ai mei he fakamole fakapa’anga $10 mo e $12 miliona ‘oku ‘eke ‘e he ma’u ‘api mo e lisi’i. Ko e fakamatala ‘a e ‘Eiki Palemia Maloloo, na’a ne pehe ai na’e ‘eke ‘e he lisi’i ‘a e $10 miliona pea ne ui kinautolu ‘o nau ta’utu ‘o talanoa. ‘I he faka’osinga, na’a nau felotoi ki he $1.2miliona pea ko ia na’e fakapepa’i´.

‘I he tu’unga ko eni´, ‘oku tatau ‘a e fakamatala ‘a e ‘Eiki Palemia Malōlōo pea mo e ngaahi ngaue kuo fakapepa’i´. Ko e fakamatala ‘a e ‘Eiki Palemia Lolotonga´, ‘oku ne tala ha talanoa fo’ou ‘iate ia pē ki he ngaahi ngaue na’e ‘osi maau hono fakahoko ‘e he ngaahi Pule’anga ‘o e kuohili´  kā na’a ne toe fakahoko ki ai ‘a ‘ene ngaahi liliu.

Ko e fehu’i mei he kakai ‘o e fonua:

  1. Ko hai na’a ne lau ‘a e faile ‘o e hala fakakavakava na’e to’o ‘ehe ‘Eiki Palemia Lolotonga ki he  ‘Ofisi ‘o e Palemia´  ke ne ngaue tonu ia kiai?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Share post:

spot_img
spot_img
spot_img

Popular news

More like this
Related

Full Bench to Review Interim Order – Lavulavu vs PM & Government of Tonga

Nuku'alofa 16 September - The Plaintiff, 'Etuate Lavulavu, the...

Tonga–Australia Partnership Targets NCD Crisis Through Genetic Health Research

Garvan Institute and Tongan delegation explore new opportunities to...